Mekanlar Tarih Sahnesi

Topal Osman Ağa’nın Naaşı Nerede?

Giresun Kalesinde bulunan Topal Osman Aga'nin mezari
Giresun Kalesinde bulunan Topal Osman Aga'nin mezari
Yazan: Umut Kuş

Merhabalar! Bir Giresunlu olarak, şehrimizin insanından sual olarak aldığım konuyu cevap olarak size aktarmak istiyorum.

Birçok insan, şehrimizin mertlerinden olan Hacı Topal Osman‘ın nerede öldüğünü hatta naaşının nerede olduğunu bilmiyor. Sadece Giresun insanı için söylemiyorum. Giresun ile alakası olmayıp, tarih ile arası iyi olan insanların da okuyacağını varsayarak böyle bir yazı yazma gereği duydum.

Öncelikle şunu belirmeliyim ki sevgili dostlar; Topal Osman, gerçekleştirmek istediği hac ziyaretini gerçekleştiremeden öldüğü için, kendisine bedel olarak silah arkadaşı Kurtoğlu Hacı Hafız Mustafa hacca gönderilmiştir ve bu sayede Hacı Topal Osman Ağasıfatını almıştır. Bunu, bilmeyen arkadaşlarımız için söylemekte yarar buldum.

İlimizin koruyucusu Topal Osman, 27 Mart 1923 yılında Ali Şükrü Bey cinayetinin 1. derece suçlusu olarak sorumlu kılınmıştır. Ali Şükrü Bey ile Topal Osman Ağa birbirlerine çok yakın olduklarından dolayı devlet Topal Osman Ağa için şüphelenmiş, tez zamanda yakalamak istemiştir.

Ali Şükrü Bey‘in cansız bedeni, 1 Nisan 1923′de Çankaya’nın Mühye Köyü diye adlandırılan bölgesinde bulundu ve devlet Topal Osman hakkında aniden yakalama emri çıkarttı. Muhafız birliği tarafından 1 Nisan gecesi Topal Osman, Papaz’ın Bağında ki kendi evinde kıstırıldı ve sabah ışıklarının gözüktüğü saate kadar çatıştılar. Tüm silah arkadaşlarının ölümünü kendi gözleriyle gören Topal Osman Ağa, vücuduna aldığı sert mermi ile yere yığıldı ve yaralı olarak ele geçirildi.

Hızlı bir kan kaybı yaşayan ve acıyan yaralarını yüreğine gömen Topal Osman Ağa, hastahaneye götürülürken İsmail Hakkı Tekçe ( Tümgeneral ) tarafından verilen emirle, kafasına çok sayıda kurşun sıkılarak öldürüldü. Topal Osman Ağa‘nın cansız bedeni Çankaya Köşkü yakınlarında toprağa verildi. Daha sonra kardeşlerinin Atatürk’den ricası üzerine Topal Osman‘ın naaşı Giresun Kalesi‘nde Kuzey tarafında bulunan Kurban Dede mezarının yanına defnedilmiştir.

Fakat, 1925 yılının sonlarına doğru İstiklal Mahkemesi Heyeti Giresun’a uğrar ve Topal Osman Ağa‘nın mezarında bir Fatiha okurlar. Lakin İstiklal Mahkemesi Başkanı Kılıç Ali Bey, Osman Ağa’nın mezarını çok gösterişsiz bulur . ” Mustafa Kemal Paşa, Osman Ağa’nın vatanseverliğini çok takdir ederdi! ” deyip, Mustafa Kemal Paşa‘nın bu duruma çok üzüleceğini belirterek itiraz etmiştir. İstiklal Mahkemesi üyeleri Ankara’ya döner dönmez Mustafa Kemal Paşa hemen onlardan Topal Osman Ağa hakkında bilgi alır ve durumdan haberdar olur. Topal Osman Ağa‘nın, bu durumda olmaması gerektiğini belirterek, Giresun Kalesi‘nin en yüksek bölgesine bir anıt mezarı yapılmasını ve naaşının oraya nakledilmesini emreder. Topal Osman Ağa‘nın naaşı, Giresun Kalesi‘ne yapılan anıt mezarına nakledilir.

Yani; Topal Osman Ağa‘nın naaşı Ankara’da yahut bir başka bir yerde değil, şehrimizin kalesinde anıt mezarının içindedir.

İyi günler dilerim, esen kalın.