İlçeler Tarih Sahnesi

Osmanlı’da Giresun’un İlçe, Köy ve Mahalle İsimleri

Bu sitedeki içerikler Gönüllü Giresun Blog yazarları tarafından hazırlanmaktadır. İçerikten dolayı giresunblog.com sorumlu tutulamaz. Siz de buraya tıklayarak Giresun Blog'da gönüllü yazar olabilirsiniz.

İnternette karşılaşıp merakla incelediğim ve Osmanlı’da Giresun’un ilçe ve köy isimlerinin yer aldığı belgeleri inceleme sonucunda edindiğim bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Belgelerin tam olarak tarihini bilemiyorum ancak harf inkılabının 1 Kasım 1928 tarihinde ilan edildiği düşünüldüğünde bu belgelerin en az 86 yıllık olduğu söylenebilir.(Daha da fazla olabilir) Belgeler Osmanlıca yazılmış olsa da karşılıkları latin alfabesiyle de yer almaktadır.(Fransızca olabilir) Ben de latin alfabesi karşılıklarına göre isimlerini çıkarmaya çalıştım. İncelediğim belgelerde dikkatimi çeken en önemli nokta ise,  bazı ilçe ve köyle isimlerinin hatta köy mahallelerinin bile adlarının günümüze kadar neredeyse hiç değişmemiş olması.

Bilgisayarla Osmanlıca yazamadığım için yalnızca latin alfabesi karşılıkları ile şimdiki isimlerini yazacağım. Giresun’un ilçelerinde yer alan köy isimleri ile merkezde yer alan birçok köy isimlerini bilemediğim için sadece bana çağrışım yapıp bulabildiğim isimleri buradan paylaşacağım. Ancak bu belgelere ulaşıp kendi köyünüzün isimlerini sizler de araştırabilirsiniz.

İlçeler:

  • Kirésson = Hepimiz şu anda bunu gördüğümüzde Giresun olduğunu fark etmişizdir. Burada değinilmesi gereken husus ise ilimizin adının kirazdan ya da Kerasus isminden geldiği tezini doğrular nitelikte olması.
  • Bolandjak = Bulancak; neredeyse değişikliğe uğramamış gibi görünüyor.
  • Pir aziz (ayrı olarak yazılmış) = Piraziz; hiçbir değişikliğe uğramadan günümüze kadar gelmiş ve hala kullanılmaya devam ediyor. Ayrıca ilimiz efsanelerin de anlatılan Aziz Pir hikâyesini destekler nitelikte olması da ayrı bir değer katıyor.
  • Déréli = Dereli; hiçbir değişikliğe uğramadan günümüze kadar gelmiş ve hala kullanılmaya devam ediyor.
  • Quéchab = Keşap; her ne kadar çok değişik gibi görünse de latin alfabesi Osmanlı’da kullanılmadığından tahminim Fransızca yazımı bu ama okunuşu yine bildiğimiz gibi.
  • Yavouz Quémal = Yavuzkemal; eskiden ilçeler arasında yer almasına rağmen şu anda Dereli ilçemize bağlı belde konumundadır.
  • Tiré-bouli = Tirebolu; yazımı farklı gelse de değişikliğe uğramamış gibi görünüyor.
  • Isbié = Espiye; bence yerel ağızda söylenişi eski yazılışı gibi “isbiye”. Bu da aslında Osmanlı kültürünün hala devam ettiği gösterir.
İlginizi çekebilir:  Giresun Adası’nda Bizans İzleri

Köy ve Mahalleler:

Burada affınıza sığınarak önceliği kendi köyüme ve mahalleme vermek istiyorum. Daha sonrasında ise hiçbir sıralama düzeni olmadan bulabildiğim isimleri yazacağım.

  • Bartcha = Barça Köyü; merkezin en kalabalık köylerinden biri olan köyümün ismi de neredeyse hiç değişikliğe uğramamış gibi.
  • Kisil élma = Kızılalma (Kızılelma); Barça Köyü’nün bir mahallesidir ve isim olarak değişikliğe uğramadığı görülmektedir.
  • Kach dibi =Kaşdibi Köyü; Espiye ilçemize bağlı bir köy.
  • Sari yakoub = Sarıyakup Köyü; Dereli ilçemize bağlı bir köy.
  • Ak sou = Aksu; köy var mı bilmiyorum ama aksu denildiğinde tüm Dereli yolu akla gelmektedir.
  • Duz keuy = Düzköy; Keşap ilçemize bağlı denize girmek için en çok tercih edilen mevkilerden biri.
  • Sarvan = Sarvan Köyü; yazım olarak bile herhangi bir değişikliğe uğramamış.
  • Couch caya = Koç Kayası; yanılmıyorsam Kümbet yaylasına yakın bir noktada yer alan hatta kayak merkezi haline getirilmeye çalışılan bir mevki.
  • Caya bachi = Kayabaşı Köyü; Keşap ilçemize bağlı bir köy.
  • Yivdindjik = Yivdincik Köyü; Keşap ilçemize bağlı bir köy ve eski yazılışı arasında çok fark yok.
  • Eguri anbar = Eğri Anbar; Dereli ilçemize bağlı bir köy ve yazımında fazla değişiklik yok.
  • Armoud Duzi = Armut Düzü; Keşap ilçemize bağlı bir köy.
  • Anbar Alan = Ambaralan; Merkeze bağlı bir köy.
  • Sel deguirméni = Sel Değirmeni Mahallesi; il merkezindeki mahallelerden biri.
  • Caba keuy = Kabaköy; Merkeze bağlı bir köy.
  • Urpére = Ülper Köyü; Merkeze bağlı en büyük köylerden biri.
  • Tchandir = Çandır Köyü; Adı ile anılan karşılama havası olan merkeze bağlı bir köy.
  • Yagmourdja = Yağmurca Köyü; Dereli ilçemize bağlı bir köy.
  • Erique limani = Eriklimanı Köyü; Merkeze bağlı köylerden biri ve belediye otobüslerinin son durağı.
  • Qumbeté = Kümbet Yaylası
İlginizi çekebilir:  Giresun Adası'ndaki kutsal heykel

Görülen o ki Giresun il, ilçe, köy ve mahallelerine ait isimler Osmanlı’dan günümüze kadar çok fazla değişikliğe uğramadan gelmiştir. Bu da ilimizin ne kadar köklü ve eski bir yerleşim olduğunu gözler önüne sermektedir.

Saygılarımla…

Belgelere ulaşabileceğiniz web adresi: http://www.facebook.com/media/set/?set=oa.10150594980380739

Yorum yaparak bu yazıdaki tartışmaya katılın

10 Yorum

  • Evet ben de Seren Hanıma katılıyorum bu isimler belli ki Cumhuriyetten sonra verilmiş isimler yahut döneminde de kullanılan isimler olabilir ancak Sarı Yakub, Armut dibi, Ambaralan gibi yerleşim yerlerini bu şekilde sunmak biraz komik duruyor. İnşaallah bu alanda daha nitelikli çalışmalar edinebiliriz.

  • Sizin tazdıgınızın aksine yazılışı Kerasounte veya Kerasustur. Bu isimle ilgili baska bir iddiada Giresun kalesininde uzerine oturduğu yarım adanın bir boynuz şeklini aldıgı ve eski yunanca da kerrasounte nin boynuz anlamını taşıdığıdır. Kirszın anavatanı olmaya dair cok fazla tarlhi bilginin olmaması bir rivayet halini alıyor. Azerbaycanlıların ve diger turk boylarının kiraz değil albalı demesi de Kiraz ın Turkce bir kelime olmadıgının diger bir isareti olabilir.

  • Ayrıca Pir Aziz olarak hiç değişmedigini iddia ettiğiniz Ordu sınırındaki ilçenin Cumhuriyet devrine kadar kullanılan adı Abdal’dır. Liseyi Pirazizde okuyan biri olarak Bulsncak Piraziz dolmuşlarında yaşlıların yolcu ucretini arka koltuktan uzatırken “hoordan iki Abdal” dedigini hala hatırlarım.

  • Bu yazıyı daha once okumuş bir blog yazarı olarak, yazılanların Osmanlı doneminde bu ilçelerin isimleri şapkalı e ile yazıldığını düşünemeyiz. Sadece yabancı ve rum matbaalarda basılan kartpostal ve benzeri urunlerde olabilir. Bulancak ilçesinin ilk adı Kepsil, sonra Akköy en son Bulancaktır. Oda Bulancak deresinln berak akmasına verilir. Ha bulanacak, ha bulanacak diye beklermiş insanlar dere kıyısında. Çocukken dedemizden ve buyuklerden duyduğumuz budur. Şehirde Bulanacak deresinin cevresinde büyür ve gelişir. İlk adı olan Kepsil in nereden geldiğini bilemiyoruz. Birde ailemize ait ormanlığın içerisinde Öksün kalesi vardır ki Bulancak’a ait en eski yığma taş yapıdır. Yakın zamana kadar deginecilerin hışmına uğrayan kale, bir kaç yıl önce Kültür varlığı olarak tescillenmiştir.

  • Sayılan köylerden ismi değişen tek köy Kuşkaya’dır.Türkçe bir isim olmasına rağmen ismini değiştirme gereği duymuşlardır.1840 yılı Nüfus Tahrir Defteri kayıtlarına göre 51 hanede 228 rum erkek nüfus tespit edilmiştir.

  • “Couch caya = Koç Kayası; yanılmıyorsam Kümbet yaylasına yakın bir noktada yer alan hatta kayak merkezi haline getirilmeye çalışılan bir mevki. YANLIŞ BİLGİ” Couch caya = Kuşkaya-sı :Osmanlı döneminde Karabulduk bölgesinde bulunan ve rum vatandaşlarının yaşadığı büyük bir köydür.Günümüzdeki adı Geçit köyüdür.

%d blogcu bunu beğendi: